Ông Triệu Quang Phục là con trai của ông tù trưởng Triệu Túc ở vùng Chu Diên. Hồi đó, xứ mình bị nhà Lương đô hộ, ông Lý Bí mới đứng lên khởi nghĩa, ông Quang Phục liền theo làm lính dưới trướng ổng. Đánh tan giặc xong, ông Lý Bí lên ngôi vua, xưng là Lý Nam Đế, rồi phong cho ông Quang Phục làm Tả tướng quân.

Năm 545, nhà Lương sai hai ông tướng là Dương Phiêu với Trần Bá Tiên đến đánh nước mình. Vua Lý Nam Đế mang quân ra chống cự nhưng bị bệnh nặng, đành phải rút quân và giao quyền lại cho Tả tướng quân Triệu Quang Phục.

Ông Quang Phục lập căn cứ ở cái vùng Dạ Trạch hiểm trở, cầm cự đánh nhau với quân Lương suốt ba năm trời, rồi quét sạch hết giặc luôn. Sau đó, ổng tự xưng là Triệu Việt Vương, dời đô về Long Biên.

Lúc đó, anh trai của vua Lý Nam Đế vốn bị giặc nhà Lương đánh thua, phải chạy qua đất Ai Lao (là nước Lào bây giờ) và xưng là Đào Lang Vương. Sau đó ông này mất mà không có con nối ngôi, nên dân chúng mới tôn cháu ổng là Lý Phật Tử lên làm vua.

Năm 557, Lý Phật Tử đem quân đánh Triệu Việt Vương nhưng bị thua. Việt Vương nể tình xưa nghĩa cũ, mới chia đất cho Lý Phật Tử coi sóc vùng phía Tây. Sau đó hai bên còn kết làm sui gia nữa chứ.

Nhưng đến năm 571, Lý Phật Tử lật mặt, đem quân đánh úp Triệu Việt Vương. Bị đánh bất ngờ, ông Việt Vương trở tay không kịp, đánh không lại. Ông đành đem con gái chạy về phía Nam ẩn nấp, nhưng quân của Lý Phật Tử cứ đuổi theo riết. Ông cưỡi ngựa chạy tới cửa biển Đại Nha, bị nước chắn ngang, thế là ông nhảy xuống biển tự vẫn luôn. Từ đó, họ Triệu mất nước.

Dân chúng ghi nhớ công ơn của ông nên lập rất nhiều đền thờ ở những nơi ông từng đóng quân.

Đến đời vua Trần Nhân Tông (1258-1308) đánh giặc Nguyên-Mông, vua hai lần đến đền ông cầu xin và đều được ông phù hộ đánh thắng giặc. Vua Trần phong cho ông làm Minh Đạo Hoàng Đế.

Sau này, lúc vua Chiêm Thành xâm lược biên giới, hai ông Trần Khát Chân và Trần Khánh Dư đem thủy quân đi đánh Chiêm Thành, có ghé đền ông cầu xin. Ông cũng linh lắm, phù hộ cho thắng trận, bắt sống được cả vua Chiêm Thành.